Duivendrecht, dorp toen en nu – Holland Promenade

Zomer! Vakantie! Zin in een pretpark? Het had weinig gescheeld of we hadden in de Duivendrechtse polder zomaar ons eigen Disneyland kunnen hebben. Lees het verhaal van de Holland Promenade!

Holland Promenade was het geesteskind van de entrepreneur Joop Geesink (1913-1984). Hij had zijn sporen verdiend met animatiefilms met poppen, in nagebouwde decors. Hij had er aanzienlijk succes mee en heeft vele prijzen gewonnen. Geesink had zijn studio’s aan de Duivendrechtsekade, achter de bekende Cinetone studio’s: ‘Dollywood’, naar het Engelse doll (pop) en een verwijzing naar Hollywood. 

Mini-Nederland

Na een bezoek aan Disneyland in Amerika wist Geesink: “Wij moeten ook zoiets hebben”. Het werd ‘Holland Promenade’, en moest volgens Geesink “een driedimensionale folder van Nederland” worden. Het moest komen in de polder tussen de Amstel, de A10 en de A2, en zou 15 tot 35 hectare in beslag nemen. Het park moest de vorm van Nederland krijgen. Het water van de Amstel zou de polder ingeleid worden en zo een miniatuur Noordzee, Waddenzee en IJsselmeer vormen, terwijl de overige contouren gevormd werden door enkele kunstmatige riviertjes. 

Op het IJsselmeertje kon men rondvaren in grote plastic klompen, aan een Amsterdamse gracht luisteren naar draaiorgels en ‘krijsende kunstmeeuwen’ (!), in Volendam echte teerlucht opsnuiven (“we geven de boel iedere week een kwastje”), in Giethoorn punteren en in Valkenburg een vijf meter hoge berg beklimmen of er in de grotten afdalen. Voor ‘teenagers’ was er een grammofoonplatenclub, bloemen waren te koop op de Aalsmeerse veiling, je kon ponyrijden en skelteren, feestvieren op een Groningse kermis, en kamperen op Texel. Kinderen konden kisten in een authentieke haringkotter hijsen, “maar het mechanisme zal wel met een muntje in beweging gebracht moeten worden”, aldus entrepreneur Geesink. Voor de minder mobiele bezoekers lagen er miniatuur rijnaken klaar en was er een spoorbaan geprojecteerd. 

Oesterbar

De inwendige mens zou verzorgd worden met een Frans Halsbar in Haarlem, kaasrestaurant in Gouda, oesterbar in Zeeland, palingstalletje in Volendam, pannekoekenhuisje en een bierkelder in Brabant, erwtensoep ‘bij de marine’, en een luxe restaurant in Den Haag. Op de zonneweide kon gepicknickt worden. 

Maar, zo verzekerde Geesink, “We maken er geen kermis van”. Nederlandse kunstenaars zouden er exposeren en het park zou voor elke provincie een paviljoen krijgen waarin de industrie zich kon presenteren. Er zou ook reclame gemaakt worden. Geesink: “Ik zou niet commercieel zijn als ik dat niet deed”. 

Teloorgang

Holland Promenade had in 1968 de deuren moeten openen. Het is er niet van gekomen. Protesten tegen de aantasting van de Amsteloever en de hoge kosten maakten al dat er gekeken werd naar Amstelveen, ten zuiden van de Kalfjeslaan. Ook dat liep op niets uit en later werd het nog vier keer vergeefs elders geprobeerd. 

Terugkijkend, met de kennis van nu, lijkt het toch allemaal een beetje naïef-aandoenlijk, een andere tijd. Het is maar zeer de vraag hoe Holland Promenade er nu bijgelegen zou hebben. Waarschijnlijk had het park in zijn opzet en schaal het niet overleefd, gezien de eisen aan het hedendaagse massatoerisme. Wel voorstelbaar zou een uitbreiding naar het zuiden geweest zijn, verder de polder in. Groot, groter, grootst, zoals alles gaat… het zou zomaar gekund hebben. 

Hoe dan ook, we kunnen nu genieten van een landelijk en groen noordelijkste puntje van de Amstelscheg. Met als enige erfenis een kaal perceel bij een brede bocht in de Amstel. Daar was voor het project alvast de boerderij Mijn Genoegen afgebroken. 

Bas Smeulders, archivaris Stichting Oud-Duivendrecht

Dit artikel verscheen deze week ook in het Weekblad voor Ouder-Amstel, in de rubriek ‘Duivendrecht, dorp toen en nu’. In deze rubriek geeft Stichting Oud-Duivendrecht een historische achtergrond van actuele thema’s. Dit kan nuttig zijn, maar het is ook gewoon leuk om te weten hoe iets vroeger was. Het dorp krijgt er een extra dimensie door…