Het Zwarte Laantje in Duivendrecht, samen met het clubhuis van de Amsterdam Old Course, heeft al meerdere keren onze aandacht gekregen.
Op donderdag 19 februari 2026 vergadert de Commissie Ruimte en Gebiedsontwikkeling. Een van de onderwerpen van die vergadering is het Voorbereidingsbesluit clubhuis AOC op basis van het Raadsvoorstel 2026-010523. Later meer informatie over deze vergadering.
Met de ontwikkeling van De Nieuwe Kern dreigt het Zwarte Laantje te verdwijnen. Net als overigens het hele golfterrein van de Amsterdam Old Course. In plaats van historische plekken en robuuste groenstructuren van het golfterrein in te passen in de nieuwe ontwikkeling wordt ervoor gekozen het terrein grotendeels vol te bouwen en elders in de wijk ‘nieuw groen’ te realiseren.
Het clubhuis van de Amsterdam Old Course (AOC) is een zeldzaam ontwerp van de gerenommeerde Amsterdamse architect Philip Arne Warners (1888–1952) die meestal F.A. Warners werd genoemd. Het is zijn enige creatie in de gemeente Ouder-Amstel. Het clubgebouw werd officieel geopend op 13 april 1935, gevolgd door de feestelijke ingebruikname van de championship course op 14 september van datzelfde jaar.
De Stichting Oud-Duivendrecht, de Stichting Vrienden van Duivendrecht en de Werkgroep Cultureel Erfgoed Ouder-Amstel vinden dat het clubhuis, het Zwarte Laantje en volwassen groenstructuren bewaard moeten blijven voor de toekomst en dat de gemeente dit ensemble de status van gemeentelijk monument moet geven.
Wij zijn dan ook blij dat we erfgoedwaarde nog een keer onder de aandacht kunnen brengen met een bijdrage van de historicus Paul Hiel van de Werkgroep Middeleeuwen van de Historische Vereniging Wolfgerus van Amstel.
De tweede bijdrage is een video van John Hermarij, die onlangs op pad was met Paul Hiel met beelden van het Zwarte Laantje, een van de oudste delen van onze gemeente.
Ontdek zelf hoe mooi dit gebied is, door te wandelen over het Zwarte Laantje en daarna koffie, thee of een borrel te drinken in het AOC clubhuis. Ook lunchen of dineren is mogelijk. De golfbaan en het clubhuis waren vroeger besloten maar die tijd is al heel lang voorbij.
De historie van Het Zwarte Laantje
Door Paul Hiel, Werkgroep Middeleeuwen Historische Vereniging Wolfgerus van Amstel.
Het Zwarte Laantje is sinds de ontginningen onderdeel van de middeleeuwse verbindingsweg Ouderkerk met Duivendrecht, Diemen en Oetewael of Houtewael Amsterdam. In Duivendrecht zijn de ontginningen volgens historisch geograaf De Bont in de 11e eeuw begonnen; Baaijen spreekt van het begin van die eeuw, ja zelfs al in de tweede helft van de 10e eeuw. Zie de afbeelding en tekst onderaan.
De Ouderkerkerlaan of Zwarte weg waar het Zwarte Laantje deel van uit maakt, is gelegen op een kade of, zoals De Bont het noemt, de Grote Zijdwende. Dat is een verhoging in het landschap ontstaan door de ontginningen om het water niet in andere delen terug te laten vloeien. De paden die vanaf het begin over de kades liepen, veranderden in de loop der jaren in doorgaande wegen.
De Ouderkerkerlaan in Ouderkerk met op de achtergrond de Urbanuskerk aan het begin van de 19e eeuw:
De Wilhelminalaan in Ouderkerk, voorheen de Ouderkerkerlaan.
De Ouderkerkerlaan in de 17e eeuw
Op bovenstaande kaart is het Zwarte Laantje vanuit Duivendrecht oorspronkelijk het eind van de Duivendrechtselaan dat uitkwam op het eind van de Ouderkerkerlaan of Zwarte Weg en waar de Diemerlaan begon.
In de 17e eeuw is een kortere verbinding gemaakt vanaf de Urbanuskerk recht naar het zuiden richting Bijlmeerdijk/Abcoude. Het oude stuk Duivendrechtselaan dat toen alleen nog de verbinding tussen Ouderkerk en Duivendrecht korter maakte bleef bestaan en dat kennen we nu als Zwarte Laantje.
De verbeterde verbinding uit de 17e eeuw met Abcoude is via de weg die bij de Tol roze gekleurd is.
Op het bord Zwarte Laantje staat het jaartal 1575. Dat is het jaar waarop het Zwarte Laantje voor zover bekend voor het eerst op een kaart wordt vermeld. Op grond van het begin van de ontginningen in Ouderkerk en Duivendrecht mag je echter veronderstellen dat het als pad eeuwen ouder moet zijn. En ja, hoewel er uiteraard geen jaartal bekend is, is de 12e eeuw en zelfs de 11e eeuw niet uitgesloten.
Het Zwarte Laantje is dus niet zo maar een pad. Het is een uniek middeleeuws spoor van de vroegste ontstaansgeschiedenis van onze regio: Ouderkerk, Duivendrecht, Diemen én Amsterdam zijn hier historisch met elkaar verbonden. De oude verbindingsweg liep uiteindelijk door in de Houtelaers- of Oetelaarsweg — de huidige Linnaeusstraat in Amsterdam. Daarmee staat het Zwarte Laantje niet op zichzelf, maar maakt het deel uit van de ontstaansgeschiedenis van de hele regio.
De ridders Van Amstel, van wie het stamslot in Ouderkerk heeft gelegen, boeren, reizigers en marskramers zullen al in de Middeleeuwen veelvuldig van het Zwarte Laantje gebruik hebben gemaakt.
Wie hier wandelt, loopt niet alleen door het groen — maar over bijna duizend jaar geschiedenis.
M.W. Baayen MA Bsc academia.edu: “De ontginning van het Amstelveen tot 1297, een historisch geografische beschrijving van het veen van Amstelveen”
Het Zwarte Laantje, een bedreigd eeuwenoud pad
Een korte documentaire van John Hermarij op YouTube over het Zwarte Laantje te bekijken op YouTube.
De geschiedenis van het Zwarte Laantje is heel duidelijk verwoord en geillustreerd met tekeningen, foto’s en kaarten. Dank aan alle medewerkers!
In de prachtige film loop je als het ware mee terug in de tijd…….
Ondenkbaar dat historie en het groen verdwijnt om elders in het te ontwikkelen gebied “nieuw ” groen te gaan planten. Het groen is er al eeuwenlang
Mooiere flora en fauna krijg je het niet…..
Laten we er met elkaar voor zorgen dat het verleden de juiste toekomst krijgt!
Reacties zijn gesloten.